Manako pē he tō 'akaú peá u pehē keu fakahoko 'a e ngāué ni - Ata Fatu
Ata Uikilifi Fatu

ihi ‘oku manako ke teuteuʹi honau ngaahi ‘api nofoʹangá ‘aki ha fanga kiʹi ngōue matalaʹi ‘akau fakaʹofoʹofá, ‘oku ‘ikai ke sola kia kinautolu ‘a Ata ‘a ia ‘oku nau fakatau mei ai ‘a e fanga kiʹi lulunga ‘akaú pē pulopulá.

 

‘I ha fakaʹekeʹeke makehe ‘a e Keleʹá pea mo Atá ‘a ia ‘oku ne lolotonga fakahoko ‘a hono teuteuʹi ‘a e ngoue matalaʹi ‘akau mo e ngaahi ngōue kakala ‘o e Hotele Tanoa, ‘a ē naʹe ‘iloa ko e Hotel Dateline ki hono teu huufi ‘e he Tama Tuʹí, King Tupou VI ‘i he taʹu kahaʹú, naʹá ne fakaeʹa ai ‘a e faʹahinga fakaueʹiloto naʹá ne maʹu ke hoko ai ‘o manako he fakaili mo hono tō ‘a e ‘akaú pē ngoué.

Neongo ‘oku ne lolotonga ngāue pē ‘i he Potungāue Ngōué ‘i he tafaʹaki ki he Vaotātaá mo e ‘Akaú, naʹe hoko ‘ene ‘ilo mo ‘ene taukeí ko iá ke ‘ai ia ke ne toe vāofi ange pea mo e konga ko eni ‘o natulá pea tupulaki ai ‘ene saiʹia ke fakaili mo tō ha faʹahinga ‘akau pē pea fakatau atu ia ki he kakaí taimi tatau ‘oku ne toe pole pē ke fakahoko ‘a hono tō pē teuteuʹi e ngaahi ngōue ‘a e ngaahi ‘api lahi ‘i he Tongatapú ni.

Naʹá ne pehē, naʹe fofoaʹi ‘a e fakakaukaú ‘i he taʹu 2012, pea ko ia pē mo hono hoá ka ‘i he aʹu mai ki he ‘ahó ni kuo malava kena ngāueʹaki mo ha toko 4 kehe ke fakahoko ‘a e ngāué hangē ko ia ‘oku nau lolotonga fakahoko ‘i he Tanoa Hotel.

Ko e ngāue eni ‘a Atá ‘oku hā fakaʹofoʹofa he taimí ni talu mei he kamata ‘ene kiʹi ngāué, ‘a ia ko hono tā fakasanisani (trim) ‘a e ‘ulu toa ‘i he hala Vuná lolotonga ‘a e teuteu ki he Hilifaki Kalauní. Naʹá ne hoko atu ki hono tō ‘a e ngaahi ngōue matalaʹi ‘akau fakaʹofoʹofa ‘i he ngaahi fuʹu ‘esi maka he hala tahí hangē ko ia ‘oku ‘i he ongo tauʹangapasí.

Makatuʹunga mei he hā fakaʹofoʹofa atu ‘ene ngāué, naʹe iku toe totongi ai ia ‘e he Potungāue Takimamatá ke teuteu (Landscape) mo tō ngoueʹi ‘a honau ‘ōfisi ‘i he hala Vuná pea fehoanaki mālie ‘aupito pē mo e taumuʹa ‘o e ‘ōfisí ko e takimamata, ‘i he hā maʹuiʹui mai ‘a e ngōue matalaʹi ‘akaú pea ‘ikai ngata aí ‘oku toe tō ai foki mo e ngaahi ‘akau kakala tuʹufonua ‘oku ne tala ‘a e Tongá.

Kaekehe, naʹe pehē ‘e Ata, ‘oku hā ngali ko e ki’i ngāue siʹisiʹi mo faingofua ‘a hono teuteuʹi ‘a e kelekelé pea aʹu ki hono tō (Landscaping) ka ‘oku ‘ikai ke pehē he kuopau ke faiʹaki ‘a e lelei tahá ke fakapapauʹi ‘e moʹui ‘a e ‘akaú pea fakaʹofoʹofa ‘o hangē ko e fakaʹamu ‘a e faʹahinga ‘oku nau totongi ia ke fakahoko ‘a e ngāue mahuʹingá ni.

“ Ko hono moʹoní ko e ngāue lahi ‘aupito, ‘uluakí ko e tā e mape, hili iá kuo pau ke lēvolo pea fakatokalelei ‘a e kelekelé pē landscaping, pea ‘omai mo e top soil ‘o tanu ‘aki ‘a ia ko e tafaʹaki faingataʹa pē eni ‘o e kiʹi ngāué ‘a hono teuteuʹí ka ko ‘ene hili pē iá, pea ko au tokotaha pē teu fai ‘a e tō ‘o e ngoué ki he kelekelé, koeʹuhí he ‘oku ‘i ai taimi mo e founga ke fakahoko ‘aki ‘a e tō ‘o e ngoué. Ko e hili iá ko e hoko atu leva ki hono tauhí ke fakapapauʹi ‘oku moʹui ‘a e ‘akaú. Kau ai ‘a hono fuʹifuʹi maʹu pē.”

Makehe mei hení ‘oku toe malava foki ke fakahoko ‘e Ata mo hono tō ‘a e pulopulá ‘i ha faʹahinga ‘akau pē ‘o aʹu ki he pulopula vesitapoló. ‘Oku malava foki kenau tā pē fakaʹataʹatā ha ‘akau pē ngōue lalahi ki he iiki pea aʹu ki hono ‘oatu ha faleʹi maʹae kakai ‘oku nau loto ke teuteuʹi matalaʹi ‘akau pē ‘akau kakala honau ngaahi ‘apí.

Ko e ueʹi e loto ‘oku ne maʹú fekau’aki mo hono tō ‘o e ‘akaú, ‘oku hoko ia ko hono talēniti kiate ia mo hono kiʹi fāmilí pea naʹá ne pehē ‘oku ‘i ai ‘ene palani ke toe fakalahi ange ‘ene ngāué he kahaʹú ke malava ke ne toe fakatau atu mo e matalaʹi ‘akaú pea mo hono teuteuʹi ‘a e ngaahi vaasi matalaʹi ‘akaú.

Ko e kotoa ‘o e ngāue ‘a Atá ‘oku ‘ikai ke ne ngāueʹaki ha kemikale pē fafanga kelekele ka ‘oku fakaenatula kotoa pē hangē ko hono ngāueʹaki ‘a e fakapopó pea mo e ngaahi vai fuʹifuʹi fakaenatula pē 'oku ne toki ngaohi ‘o huʹi fakataha mo e vaí.

Naʹe fakahā ‘e Ata ki he Keleʹá ‘oku hanga mai mo e ngaahi ngāue lalahi mei muʹa kiate ia, pea ‘oku ne fiefia lahi ke hokohoko atu ‘ene teuteuʹi ‘aki ‘a e ‘akaú ‘a e konga ‘o e fonuá ‘o ‘ikai koeʹuhí pē ko e maʹuʹanga moʹui kiate ia mo hono fāmilí pea mo e kakai ‘okú ne ngāueʹakí ka ‘okú ne toe tokoni ai ki he ‘ātakaí pea mo natula ‘i hono tō ‘a e ‘akaú.

Posted on Monday 14th of November 2016 10:27:53 AM